Netcongestie herken je aan verschillende signalen in je wijk, zoals spanningsschommelingen, problemen met het terugleveren van zonnestroom en uitvallende apparaten. Deze problemen ontstaan wanneer het elektriciteitsnet overbelast raakt door het toenemende gebruik van zonnepanelen en elektrische auto’s. Vooral in nieuwbouwwijken en gebieden met veel zonnepanelen komt netcongestie vaker voor.
Wat is netcongestie en hoe ontstaat het in woonwijken?
Netcongestie ontstaat wanneer er meer elektriciteit wordt geproduceerd of gevraagd dan het lokale elektriciteitsnet aankan. Dit gebeurt vooral tijdens zonnige dagen, wanneer veel zonnepanelen tegelijk stroom terugleveren aan het net, of ’s avonds, wanneer iedereen tegelijk elektrische apparaten gebruikt.
Het probleem wordt versterkt door de snelle toename van zonnepanelen en elektrische auto’s in woonwijken. Oudere elektriciteitsnetwerken zijn niet ontworpen voor deze grote hoeveelheden teruggeleverde stroom. Vooral wijken met veel nieuwbouw en duurzame installaties hebben vaker last van netcongestie.
Bepaalde wijken zijn gevoeliger voor netcongestie dan andere. Gebieden aan het einde van een elektriciteitslijn, wijken met veel zonnepanelen per straat en buurten waar veel huizen tegelijk zijn aangesloten op hetzelfde transformatorhuisje ervaren sneller problemen. De netbeheerder monitort deze knelpunten en plant uitbreidingen, maar dit kan jaren duren.
Welke signalen wijzen op netcongestie in jouw buurt?
Herkenbare signalen van netcongestie zijn spanningsschommelingen waarbij lampen flikkeren of dimmen, vooral tijdens zonnige middagen. Je merkt ook dat elektrische apparaten plotseling uitvallen of anders functioneren dan normaal. Zonnepanelen kunnen minder stroom terugleveren dan verwacht op zonnige dagen.
Andere waarschuwingssignalen zijn stroomstoringen die vaker voorkomen, vooral tijdens piekuren. Je energiemeter kan onregelmatige metingen tonen of de teruglevering van je zonnepanelen wordt beperkt door de omvormer. Sommige bewoners merken dat hun elektrische auto langzamer oplaadt dan gebruikelijk.
Let ook op meldingen van buren over soortgelijke problemen. Netcongestie treft meestal meerdere huizen in dezelfde straat of wijk tegelijk. Als je regelmatig problemen ervaart tijdens zonnige dagen of avondspitsen, is dit een sterke aanwijzing voor netcongestie in je buurt.
Hoe beïnvloedt netcongestie jouw zonnepanelen en energierekening?
Netcongestie beperkt de hoeveelheid stroom die je zonnepanelen kunnen terugleveren aan het net. Je omvormer schakelt automatisch terug of uit wanneer de netspanning te hoog wordt, waardoor je minder financieel voordeel haalt uit je zonnepanelen. Dit betekent gederfde inkomsten uit de salderingsregeling.
De financiële impact wordt groter naarmate de salderingsregeling wordt afgebouwd. Vanaf 2027 krijg je minder vergoeding voor teruggeleverde stroom, waardoor elke kilowattuur die je niet kunt terugleveren extra geld kost. Dit maakt eigen verbruik van zonnestroom belangrijker dan ooit.
Een praktische oplossing is het installeren van een thuisbatterij om overtollige zonnestroom op te slaan voor later gebruik. Hierdoor ben je minder afhankelijk van het terugleveren aan het overbelaste net en verhoog je je zelfconsumptie van 30% naar 70%. Dit compenseert de financiële impact van netcongestie aanzienlijk.
Wat kun je doen als je netcongestie vermoedt in jouw wijk?
Meld vermoedens van netcongestie direct bij je netbeheerder via de storingspagina op hun website of via het storingsnummer. Noteer de datum, tijd en aard van de problemen die je ervaart. Verzamel informatie over je elektriciteitsaansluiting, zoals je EAN-code en de capaciteit van je zonnepanelen.
Houd een logboek bij van momenten waarop je problemen ervaart. Noteer wanneer je omvormer uitschakelt, apparaten uitvallen of lampen flikkeren. Deze informatie helpt de netbeheerder om het probleem te lokaliseren en de urgentie in te schatten.
Vraag buren om ook melding te maken als zij soortgelijke problemen ervaren. Meerdere meldingen uit dezelfde buurt krijgen sneller prioriteit bij de netbeheerder. Je kunt ook contact opnemen met je gemeente, omdat zij vaak betrokken zijn bij de planning van netuitbreidingen.
Overweeg ondertussen praktische oplossingen, zoals een thuisbatterij of het spreiden van je elektriciteitsverbruik. Laat je adviseren over mogelijkheden om minder afhankelijk te worden van het overbelaste elektriciteitsnet, terwijl je wacht op structurele oplossingen van de netbeheerder.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat de netbeheerder netcongestie in mijn wijk oplost?
Netuitbreidingen kunnen 2-5 jaar duren vanwege complexe planningsprocedures, vergunningen en fysieke werkzaamheden. De netbeheerder moet eerst een kosten-batenanalyse maken en prioriteiten stellen. Tijdelijke oplossingen zoals slimme meters of teruglevering-beperkingen kunnen eerder worden geïmplementeerd.
Kan ik compensatie krijgen voor gederfde inkomsten door netcongestie?
Momenteel is er geen standaard compensatieregeling voor particulieren die inkomsten mislopen door netcongestie. Wel kun je schade door spanningsschommelingen claimen bij je netbeheerder. Sommige netbeheerders experimenteren met vergoedingen voor flexibel terugleveren, maar dit is nog niet algemeen beschikbaar.
Welke thuisbatterij-capaciteit heb ik nodig om netcongestie te omzeilen?
Voor een gemiddeld huishouden met 10-14 zonnepanelen is een batterij van 5-10 kWh meestal voldoende om overtollige zonnestroom op te slaan. Bereken je dagelijkse overschot op zonnige dagen en kies een batterij die 80% hiervan kan opslaan. Een energieadviseur kan een exacte berekening maken op basis van je verbruikspatroon.
Waarom krijgen sommige straten wel last van netcongestie en andere niet?
De netstructuur bepaalt grotendeels waar netcongestie optreedt. Straten aan het einde van een elektriciteitslijn, wijken met veel zonnepanelen per transformator en gebieden met oudere kabels zijn kwetsbaarder. Ook de timing van aansluiting speelt een rol - nieuwbouwwijken waar veel huizen tegelijk zonnepanelen installeerden ervaren sneller problemen.
Kan ik mijn elektrische auto nog normaal opladen bij netcongestie?
Netcongestie beïnvloedt voornamelijk het terugleveren van stroom, niet het afnemen. Je elektrische auto kan meestal nog normaal opladen, tenzij er sprake is van spanningsschommelingen. Slim laden tijdens daluren (tussen 23:00-07:00) helpt zelfs om netcongestie te verminderen en levert vaak goedkopere tarieven op.
Hoe voorkom ik dat mijn omvormer constant uitschakelt door netcongestie?
Moderne omvormers hebben instelbare spanningslimieten die je kunt laten aanpassen door een installateur. Een thuisbatterij voorkomt dat overtollige stroom naar het net moet en reduceert uitschakelingen drastisch. Ook het spreiden van je elektriciteitsverbruik over de dag kan helpen - gebruik wasmachine en vaatwasser tijdens zonnige uren.
