Netcongestie treft vooral nieuwbouwwijken, industriegebieden en regio’s met veel zonnepanelen in Noord-Nederland. Deze gebieden hebben onvoldoende netcapaciteit voor de toegenomen vraag naar elektriciteit en de teruglevering van zonnestroom. Herkenbare signalen zijn problemen met het terugleveren van zonne-energie, spanningsschommelingen en wachtlijsten voor nieuwe aansluitingen. Dit kan de opbrengst van je zonnepanelen beperken en financiële gevolgen hebben.
Wat is netcongestie en waarom ontstaat het steeds vaker?
Netcongestie ontstaat wanneer het elektriciteitsnet overbelast raakt door te veel vraag naar stroom of te veel teruglevering van opgewekte energie. Het Nederlandse stroomnet werd oorspronkelijk ontworpen voor eenrichtingsverkeer van grote centrales naar huishoudens, maar moet nu ook omgaan met duizenden kleine stroomleveranciers, zoals huizen met zonnepanelen.
De belangrijkste oorzaken van toenemende netcongestie zijn de explosieve groei van zonnepanelen en de opkomst van elektrische auto’s. Alleen al in 2023 werden er meer dan een miljoen zonnepanelen geïnstalleerd in Nederland. Op zonnige dagen leveren deze panelen massaal stroom terug aan het net, terwijl ’s avonds juist veel stroom wordt gevraagd voor het opladen van elektrische auto’s.
Daarnaast zorgen warmtepompen, inductiekoken en andere elektrische apparaten voor een hoge piekbelasting. Het elektriciteitsnet in veel wijken is simpelweg niet berekend op deze nieuwe patronen van stroomverbruik en -opwekking. Netbeheerders kunnen niet snel genoeg nieuwe kabels aanleggen en transformatorstations uitbreiden om bij te blijven.
Welke wijken en regio’s hebben momenteel de meeste last van netcongestie?
Nieuwbouwwijken in de Randstad ondervinden de meeste problemen met netcongestie. Gebieden zoals Almere, delen van Amsterdam-Noord, Leidsche Rijn in Utrecht en nieuwbouwlocaties in Den Haag staan bekend om hun netwerkproblemen. Deze wijken combineren moderne, volledig elektrische woningen met veel zonnepanelen en elektrische auto’s.
Ook industriegebieden en havens ervaren regelmatig netcongestie. De regio’s rond Amsterdam, Rotterdam en het Groningse Eemshaven hebben te maken met wachtlijsten voor nieuwe bedrijfsaansluitingen. Datacenters en grote zonneparken verergeren de situatie in deze gebieden.
In Noord-Nederland, met name in Drenthe, Friesland en Noord-Groningen, zorgen grote aantallen zonnepanelen op boerderijen en bedrijfspanden voor terugleverproblemen. Tijdens zonnige dagen kan het lokale net de overtollige stroom niet verwerken. Ook delen van Overijssel, waaronder de regio Steenwijkerland, krijgen steeds vaker te maken met deze uitdagingen door de groeiende populariteit van zonne-energie.
Hoe herken je of jouw wijk last heeft van netcongestie?
Je kunt netcongestie in jouw wijk herkennen aan problemen met het terugleveren van zonnestroom. Als je zonnepanelen minder opbrengen dan verwacht op zonnige dagen, of als je energiemeter soms stopt met terugdraaien, kan dit wijzen op netwerkproblemen. Ook onregelmatige spanningen in je woning zijn een signaal.
Praktische signalen zijn het dimmen van verlichting zonder duidelijke reden, vooral in de avonduren wanneer veel mensen tegelijk stroom gebruiken. Ook het haperen van elektronische apparaten of het onverwacht uitvallen van wifi-routers kan duiden op spanningsproblemen door netcongestie.
Verder kun je informatie opvragen bij je netbeheerder. Zij publiceren regelmatig kaarten met knelpunten en wachtlijsten. Als er nieuwe aansluitingen in jouw wijk worden uitgesteld of als buren problemen melden met hun elektrische installaties, is de kans groot dat ook jouw wijk kampt met netcongestie.
Ook de gemeente kan je informeren over bekende netwerkproblemen in specifieke wijken. Veel gemeenten houden bij welke gebieden prioriteit krijgen bij netuitbreidingen.
Wat betekent netcongestie voor jouw zonnepanelen en energieopbrengst?
Netcongestie kan de financiële opbrengst van je zonnepanelen aanzienlijk verminderen. Wanneer het net overbelast is, kunnen je panelen niet alle opgewekte stroom terugleveren. Dit betekent dat je minder profiteert van de salderingsregeling en mogelijk zelfs stroom moet terugleveren tegen lagere tarieven.
In extreme gevallen schakelen omvormers automatisch uit bij een te hoge netspanning, waardoor je zonnepanelen tijdelijk stoppen met opwekken. Dit vermindert je jaaropbrengst en verlengt de terugverdientijd van je investering. Ook kunnen spanningsschommelingen de levensduur van je omvormer verkorten.
Gelukkig zijn er oplossingen beschikbaar. Een thuisbatterij helpt je de opgewekte zonnestroom op te slaan voor later gebruik, waardoor je minder afhankelijk bent van het net. Hierdoor verhoog je je zelfconsumptie van gemiddeld 30% naar wel 70%, wat vooral waardevol wordt nu de salderingsregeling wordt afgebouwd.
We begeleiden huiseigenaren in Steenwijkerland en omgeving bij het vinden van de juiste energieoplossingen. Een persoonlijk adviesgesprek helpt je bepalen of een thuisbatterij geschikt is voor jouw situatie en hoe je optimaal kunt profiteren van je zonnepanelen, ook bij netcongestie.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat netcongestie in mijn wijk wordt opgelost?
De oplossing van netcongestie duurt meestal 2-5 jaar, afhankelijk van de complexiteit van de uitbreiding. Netbeheerders moeten vaak nieuwe transformatorstations bouwen en dikke kabels aanleggen, wat veel vergunningen en graafwerk vereist. Voor acute problemen worden soms tijdelijke oplossingen ingezet, maar structurele verbeteringen vragen meer tijd.
Kan ik compensatie krijgen als mijn zonnepanelen minder opbrengen door netcongestie?
Momenteel bestaat er geen wettelijke compensatieregeling voor gederfde inkomsten door netcongestie. Sommige netbeheerders bieden wel coulanceafspraken of alternatieve oplossingen. Het is verstandig om alle verminderde opbrengsten goed te documenteren en contact op te nemen met je netbeheerder om je situatie te bespreken.
Is een thuisbatterij altijd de beste oplossing bij netcongestie?
Een thuisbatterij is effectief maar niet altijd de meest kostenefficiënte oplossing. Het hangt af van je stroomverbruik, het aantal zonnepanelen en de mate van netcongestie in je wijk. Soms zijn slimme laadpalen voor elektrische auto's of het aanpassen van je stroomverbruik betere alternatieven. Een persoonlijk energieadvies helpt je de juiste keuze maken.
Welke fouten moet ik vermijden bij het aanpakken van netcongestie?
Vermijd het installeren van nog meer zonnepanelen zonder eerst je huidige situatie te analyseren - dit kan de problemen verergeren. Koop geen dure batterij zonder professioneel advies over de juiste capaciteit. Ook is het belangrijk om niet te wachten met actie ondernemen, omdat netcongestie meestal alleen maar toeneemt.
Hoe kan ik mijn stroomverbruik aanpassen om beter om te gaan met netcongestie?
Verschuif energieverbruik naar zonnige uren door bijvoorbeeld de vaatwasser, wasmachine en droger overdag te gebruiken. Laad je elektrische auto op tijdens piekproductie van je zonnepanelen. Gebruik een slimme thermostaat om je warmtepomp efficiënter in te zetten en investeer in energiezuinige apparaten die minder piekbelasting veroorzaken.
Moet ik wachten met de aanschaf van zonnepanelen als er netcongestie is in mijn wijk?
Nee, zonnepanelen blijven een goede investering, ook bij netcongestie. Door slimme combinaties met batterijopslag of aangepast stroomverbruik kun je optimaal profiteren. Bovendien neemt de waarde van eigen opgewekte stroom toe naarmate de salderingsregeling wordt afgebouwd. Plan wel vooraf hoe je omgaat met eventuele terugleverproblemen.
